HWBP Zwolle-Olst krediet realisatiefase dijkversterking IJsseldijk

Op 9 december 2025 heeft het Algemeen Bestuur (AB) unaniem ingestemd met het beschikbaar stellen van een krediet van ruim € 688 miljoen voor de realisering van één van de grootste dijkversterkingsprojecten in Nederland. Eerder was hiervoor aan voorbereidingskredieten al € 30 miljoen beschikbaar gesteld. Het gaat om de IJsseldijk Zwolle-Olst, een primaire waterkering langs de IJssel met een lengte van 28,9 km.
Om de voorfinancieringslasten voor ons waterschap te beperken is het project in drie deelprojecten opgesplitst. Dit omdat anders slechts € 40 miljoen subsidie HWBP per jaar mogelijk geweest zou zijn.
Het is een project met grote impact op de omgeving. Helaas is niet iedereen tevreden gesteld. Er zijn nog 14 beroepsprocedures aangespannen bij de Raad van State.

Het gaat hier om een project waar al jaren over gesproken wordt en ook wij als Algemeen Bestuur (AB) al meerdere keren over hebben vergaderd. Het is dan ook een project met grote impact op de mensen en bedrijven die daarmee te maken krijgen.
Helaas zal het ook een project zijn waarbij het onmogelijk is om iedereen tevreden te stellen.
Dat is o.a. gebleken met de 149 zienswijzen (100 uit gemeente Olst-Wijhe, 42 uit gemeente Zwolle en daarnaast 7 uit andere hoek), die bij de provincie Overijssel (als bevoegd gezag) zijn ingediend. Omdat we helaas geen inzicht hebben in de ingediende zienswijzen, weten we ook niet hoeveel zienswijzen tot tevredenheid zijn afgewerkt. De SGP vindt dat nog steeds een moeilijk te accepteren zaak.
Aan de 14 ingediende beroepen bij de Raad van State valt in elk geval af te leiden dat déze indieners nog zodanige bezwaren hebben dat ze in beroep gegaan zijn.

Wij hebben ook in de laatste Deltabijeenkomst over dit onderwerp op 2 december jl. begrepen dat het plan nu wel grotendeels vastligt, maar nog niet in beton gegoten is. Onze oproep is dan ook, blijf in gesprek en probeer waar het maar enigszins kan, alsnog wat verder tegemoet te komen aan eerder ingediende bezwaren.

Helaas zijn er ook op verschillende plaatsen oplossingen aangedragen die wellicht alleszins redelijk zijn in onze ogen, maar waar het Rijk of de provincie niet mee instemmen. Daardoor komen we op een punt dat wij een afweging moeten maken in het algemeen belang. Als SGP vinden wij dat de veiligheid van al onze inwoners topprioriteit moet hebben. Daarom denken wij dat in grote lijnen de voorgestelde aanpak de juiste is.

Gaande het project zijn de kosten helaas steeds verder opgelopen. Ook daarover hebt u ons steeds goed op de hoogte gehouden. Als SGP hebben we steeds benadrukt dat we, ondanks de financiering voor 50% door het Rijk, 40% door de gezamenlijke waterschappen en 10% door ons eigen waterschap, altijd scherp moeten blijven op de kosten, omdat we werken met gemeenschapsgeld. Zelfs in 2024 was er nog weer sprake van een enorme kostenstijging (€ 100 miljoen) en een mogelijke forse rentelast (€ 60 miljoen). Het is een terechte zaak dat toen gezegd is, dat dit onacceptabel is en dat daar oplossingen voor gevonden zijn.
Vermindering van de rentelast is gerealiseerd door het project in drie deelprojecten op te splitsen waardoor per jaar maximaal drie keer (in plaats van één keer) € 40 miljoen subsidie van het Programmabureau HWBP verkregen kan worden.
Kostenbesparingen worden verder verwacht door overdadigheid er uit te halen, aanpassingen in het ontwerp en door het benutten van kansen, samen geschat op ca. € 75 miljoen.

Moeite houden wij bijvoorbeeld nog wel met de extra kosten voor 65% emissieloos uitvoeren van het werk. Dit ondanks dat teruggaan van 100% naar 65% emissieloos een besparing van € 40 miljoen oplevert. Het moet in elk geval niet zo zijn dat ergens achteraf elektriciteit opgewekt wordt met grote dieselaggregaten waardoor we ons gewoon voor de gek houden.

En wat ons betreft, had de natuurcompensatie wel wat minder gekund. Maar dan hadden we helaas geen vergunning gekregen voor dit noodzakelijke werk. In Nederland lijkt het langzamerhand zo te zijn dat natuur boven de veiligheid van de mensen en bedrijven gaat. Aandacht voor de natuur hoort er te zijn, maar wel in de juiste verhoudingen. Daar zetten wij in deze tijd wel eens wat vraagtekens bij.

De SGP had hier en daar wat andere accenten willen leggen, maar de realiteit is, dat het nu voorliggende plan op allerlei manieren op risico’s, uitvoerbaarheid enz. is doorgenomen/doorgerekend.
Wij zeggen de portefeuillehouder met het hierbij betrokken personeel hartelijk dank voor de wijze van verstrekken van informatie, meenemen in de plannen enz.

We nemen een besluit voor een historisch bedrag als benodigd krediet voor één van de grootste HWBP projecten in ons land.

Lees hier ook de eerdere bijdragen aan dit plan in onderstaande AB vergaderingen:

08-07-2025 hwbp-zwolle-olst-aanvraag-voorbereidingskrediet-realisatiefase

16-07-2024 hwbp zwolle-olst natuurcompensatie en stikstofrechten

13-12-2022 Kredietaanvraag planuitwerkingsfase IJsselwerken Zwolle-Olst

12-09-2019 Voorkeursalternatief HWBP IJsseldijk Zwolle-Olst

Jan Visscher